PIOTR ARASZEWSKI

KWESTIONARIUSZ

o obozach

Miejscowość: Garwolin
Gmina: Garwolin
Powiat: garwoliński
Województwo: warszawskie

1. Nazwa obozu:

Obóz pracy w Garwolinie.

2. Położenie obozu:

Garwolin, ul. Nadwodna.

3. Rozmiary obozu:

Plac 80 na 40 m, budynki dwa – sześć izb, stajnie i szopy dwie.

4. Data założenia obozu:

Grudzień 1942 r.

5. Data likwidacji obozu:

23 lipca 1944 r. wypuszczono ludzi i zwolniono pracowników.

6. Czy w obozie byli wyłącznie Polacy, czy wyłącznie Żydzi z Polski, czy Polacy i Żydzi z Polski?

Wyłącznie Polacy.

7. Czy w obozie byli cudzoziemcy, jacy/czy byli Żydzi z zagranicy?

Wyłącznie Polacy, Żydów nie było.

8. Jaki był przeciętny stan zaludnienia obozu?

Przeciętnie 50 osób, lecz w czasie zbierania kontyngentów dochodziło do 250.

9. Ile osób przeszło przez obóz podczas jego istnienia?

Cztery tysiące.

10. Co się stało z więźniami podczas likwidacji obozu?

Wypuszczono do domów 24 lipca 1944 r.

11. Czy więźniowie pracowali w obozie, jaką pracę wykonywali, jakie były warsztaty pracy?

Pracowali poza obozem, a mianowicie: w obecnej siedzibie parafii rzymskokatolickiej,

w której starosta niemiecki miał siedzibę i duży ogród, który stale był przerabiany.

12. Czy więźniowie pracowali poza obozem, jaką pracę wykonywali, gdzie?

Jak wyżej, praca była dekoracyjna przy urządzaniu ogrodu w siedzibie starosty

niemieckiego.

13. Jak odżywiano więźniów?

Początkowo otrzymywali wyżywienie z kuchni dla biednych dwa razy dziennie, a później

każdy z zamkniętych w obozie musiał mieć swoje życie, które dostarczała rodzina.

14. Czy w obozie była izba chorych, szpital?

Nie było.

15. Czy w obozie były epidemie, jakie?

Były wypadki duru brzusznego i plamistego.

16. Czy są dane o śmiertelności w obozie?

Jedna osoba zastrzelona w czasie pracy, zabrana przez rodzinę.

17. Czy odbywały się egzekucje w obozie, poza obozem, w jaki sposób?

Nie było.

18. Czy zwłoki niszczono, jak, gdzie?

Nie.

19. Czy w obozie było krematorium?

Nie.

20. Czy ustalono, gdzie zostały pochowane zwłoki zamordowanych i zmarłych (podać miejsce)?

Jak w punkcie 16.

21. Jaki jest obecnie stan obozu, co zostało zniszczone, co znajduje się na miejscu obozu?

Część budynków została rozebrana przez prawego właściciela, któremu w czasie

okupacji zabrano na pobudowanie obozu, reszta zabudowań jest zamieszkana przez

osoby (rodziny), których domy podczas działań wojennych w 1944 r. uległy spaleniu.

22. Czy zachowały się z obozu jakieś dowody rzeczowe (dokumenty, rzeczy po zamordowanych itp.), jakie, gdzie się znajdują, czy zostały zabezpieczone?

Nie ma.

23. Czy znane są nazwiska i ewentualnie adresy osób, które więziono w obozie (podać)?

Adresy mają dostarczyć wszystkie zarządy gminne, o ile ocalały akta z tego tytułu,

gdyż obóz prawie całkowicie był przeznaczony dla tych rolników, którzy nie

wypełniali kontyngentów.

24. Czy znane są nazwiska Niemców, kierownika obozu i innych funkcjonariuszy (podać nazwiska, szarże)?

Kierownik – Kreishauptmann Freudental – został zabity przez partyzantów, zastępca

Haneman wyjechał, Kampe poszedł do wojska; Lorenz, komendant czarnych, wyjechał.

Sąd Grodzki w Garwolinie w osobie sędziego grodzkiego J. Boguckiego przesłuchał 8 października 1945 r. burmistrza Garwolina:


Imię i nazwisko Piotr Araszewski
Wiek lat 40
Miejsce zamieszkania Garwolin, ul. Sienkiewicza

w charakterze świadka w trybie art. 107, 254 § 1 p. c i 255 kpk, który – po uprzedzeniu o odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznania – zeznał jak w powyższym kwestionariuszu oraz dodał:

Dane zawarte w powyższym kwestionariuszu zostały przeze mnie osobiście ustalone na podstawie oświadczeń zapytywanych mieszkańców gminy, własnych obserwacji i oględzin miejsca obozu (egzekucji, grobów).

Protokół odczytano i podpisano.