Dnia 8 października 1945 r. Sąd Grodzki w Starogardzie w osobie sędziego grodzkiego Franciszka Wyborskiego przesłuchał wójta gm. Skórcz-wieś, pow. starogardzki, w charakterze świadka w trybie art. 107 i 254 § 1 pc i 255 kpk:
| Imię i nazwisko | Franciszek Szykowski |
| Wiek | 47 lat |
| Miejsce zamieszkania | Miryce, pow. Starogard |
| 1. Data i miejsce egzekucji: |
Egzekucje masowe odbywały się na terenie gminy w dwóch okresach
– od chwili wkroczenia okupanta na początku września do końca 1939 r.
– od października 1944 r. do chwili oswobodzenia.
Miejsce egzekucji
– w leśnictwie Zajączek
– w leśnictwie Czarne, nadleśnictwo Drewniaczki (Skórcz, gm. Skórcz-wieś, pow. Starogard, woj. gdańskie).
2. Rodzaj egzekucji:
Rozstrzelanie.
3. Dane dotyczące zamordowanych:
– Polacy, przeszło sto osób
– Żydzi, razem ok. stu osób, z tego pochowano na terenie gminy ok. 20 osób
– cudzoziemcy, przeważnie Ukraińcy, nieznana liczba.
Skąd przywieziono ofiary?
Z miasta Skórcza, z gm. Skórcz-wieś, z najbliższej okolicy.
Żydówki znajdowały się w zwartym transporcie od wschodu podczas odwrotu wojsk okupacyjnych przez Skórcz. Z powodu silnego mrozu duża liczba zmarła, reszta została przez eskortujących SS-manów zastrzelona w Skórczu, względnie w najbliższej okolicy
W styczniu i lutym 1945 r. rozstrzelano dużą liczbę robotników, Polaków i cudzoziemców, którzy uciekli z obozów pracy i z tego powodu nie posiadali żadnych dokumentów osobistych. Policja niemiecka w Skórczu zatrzymywała ich i po krótkich przesłuchaniach zwykle przewoziła ich do leśnictwa Czarne (niedaleko Mieliczek) i tam rozstrzeliwała.
Nazwiska, wiek, zawód, adresy:
Zdołano stwierdzić dotychczas następujące ofiary:
1. dr Stanisław Dalz, ok. 40 lat, lekarz, Skórcz
2. dr Antoni Łangowski, ok. 54 lat, lekarz, kol. Paczewo
3. Jan Kiedrowski, ok. 50 lat, elektromonter, Skórcz
4. Leon Bielicki, ok. 34 lat, organista, Czarnylas
5. Aleksander Targaczewski, ok. 17 lat, robotnik, Bukowiec
6. Helena Richter, ok. 40 lat, bez zawodu, Skórcz
7. Maria Andrykowska, ok. 50 lat, bez zawodu, Skórcz
8. Jerzy Danilewicz, ok. 50 lat, krawiec, Skórcz
9. Maria Welka, ok. 60 lat, bez zawodu, Skórcz
10. Helena Welka, ok. 40 lat, bez zawodu, Skórcz
11. Stanisław Sikora, ok. 60 lat, bez zawodu, Skórcz
12. Teresa Osowska, ok. [brak] lat, bez zawodu, Skórcz
13. Konrada Osowska, ok. [brak] lat, bez zawodu, Skórcz
14. Marta Kleinówna, ok. 20 lat, bez zawodu, Skórcz
15. ks. Felchnerowski, ok. 45 lat, proboszcz, Kasparus
16. ks. Łożyński, ok. [brak] lat, wikary, Osiek
17. rządca z Kościelnej Jani, ok. [brak] lat
18. Krużycki, ok. 60 lat, kupiec, Kościelna Jania
19. ks. Rogala, ok. 70 lat, proboszcz emerytowany, Pinczyn
20. Tinz, ok. 30 lat, sekretarz nadleśnictwa Drewniaczki
21. Jan Kurowski, ok. [brak] lat, nauczyciel, Czarnylas
22. Leon Knasiak, ok. 20 lat, student, Wolental
23. Mikołajski, ok. 30 lat, fryzjer, Skórcz
24. Aleks Popielarczyk, ok. 37 lat, Wielki Bukowiec
25. Leon Oler, ok. 30 lat, Wolental
26. Jan Szlosowski, ok. 28 lat, Wolental
27. Bronisław Nagórski, ok. 57 lat, Wolental
28. Teresa Nagórska, ok. 54 lat, Wolental
29. Władysław Nagórski (ew. Władysława), ok. 29 lat, Wolental
30. Anastazy Nagórski, ok. 89 lat, Wolental
31. Kazimierz Nagórski, ok. 24 lat, Wolental
32. Alojzy Nagórski, ok. 21 lat, Wolental
33. Józef Nagórski, ok. 17 lat, Wolental
35. Józef Suwalski, ok. 55 lat, Wielki Bukowiec
36. Andrzej Breja, ok. 35 lat, Wielki Bukowiec
37. Józef Zgryza, ok. 65 lat, Wielki Bukowiec
38. Wacław Imianowski, ok. 35 lat, Wielki Bukowiec
39. Jan Telewski, ok. 43 lat, Wielki Bukowiec
40. Franciszka Telewska, ok. 42 lat, Wielki Bukowiec
41. Leon Brachowski, ok. 30 lat, Wielki Bukowiec
42. Jan Mosiński, ok. 33 lat, Wielki Bukowiec
43. Mieczysław Zgryza, ok. 17 lat, Wielki Bukowiec
44. Feliks Fracz (ew. Gracz), ok. 58 lat, Paczewo
45. Jan Wojtaś, ok. 42 lat, Paczewo
46. Helena Wojtaś, ok. 38 lat, Paczewo
47. Franciszek Piotr, ok. 30 lat, Paczewo
48. Weronika Szumacher, ok. 50 lat, Paczewo
49. Helena Szumacher, ok. 23 lat, Paczewo
50. ksiądz proboszcz Franciszek Błędzki, ok. 62 lat, Paczewo
51. Leon Bielicki, ok. 34 lat, Czarnylas
52. Józef Kuchta, ok. 26 lat, Czarnylas
53. Bernard Tusz, ok. 19 lat, Czarnylas
54. Czechowski Józef ew. Franciszek, lat około 22, Czarnylas
55. Pater Stefan, lat około 25, Czarnylas
56. Tomasz Szonszor, ok. 70 lat, Czarnylas
57. Rozalia (ew. Waleria) Szonszor, ok. 65 lat, Czarnylas
58. Gracjan Szonszor, ok. 30 lat, Czarnylas
59. Alfons Szonszor, ok. 26 lat, Czarnylas
60. Alojzy Szonszor, ok. 28 lat, Czarnylas
61. Marian Szonszor, ok. 16 lat, Czarnylas
62. Leon Nierzwicki, ok. 35 lat, Czarnylas
63. Antoni Pater, ok. 60 lat, Czarnylas
64. Monika (ew. Aniela) Pater, ok. 51 lat, Czarnylas
65. Jadwiga Pater, ok. 27 lat, Czarnylas
66. Bernard Brelowski, ok. 20 lat, Czarnylas
4. Czy wiadomo, o co oskarżono ofiary, czy egzekucja była zarządzeniem odwetowym itp.?
Ofiary z 1939 r. oskarżono o przekonania antyniemieckie.
Ofiary z 1944/45 r. – o ile chodzi o Polaków – o współpracę z partyzantami ukrywającymi się w okolicznych lasach i o udzielanie im pomocy.
5. Kto dokonał egzekucji?
Żandarmi, policja, członkowie Selbstschutzu w 1939 r., członkowie SS w Skórczu, różne przelotne SS-Jagdkommandos w Skórczu 1944/45.
6. Czy znane są nazwiska sprawców?
1. Kister, Gendarmeriemeister, posterunek Skórcz
2. Rosenbauer, Gendarmeriemeister, posterunek Skórcz, później Starogard
3. York, Gendarmeriemeister, posterunek Paczewo
4. Lange, żandarm, posterunek Skórcz
5. Koschnitzke, żandarm, posterunek Skórcz
6. Bomer, żandarm, posterunek Skórcz
7. Rappelt, żandarm, Paczewo
8. Erich Busse, SS-man, dawniej Barłożno
9. Philip Queck, SS-man, dawniej Skórcz
10. Hermann Queck, SS-man, dawniej Skórcz
11. Artur Schröder jr., SS-man, dawniej Skórcz
12. Hermann Steege, SS-man, dawniej Czarnylas/Wolental
13. Willy Steege, SS-man, dawniej Bukowiec
14. Otto Rhode, SS-man
15. Willy Tessmann, SS-man, dawniej Miryce
16. Otto Ziert, SS-man, dawniej Miryce
17. Kurt Fahle, SS-man, dawniej Skórcz (nie żyje)
18. Kurt Dreger, SS-man, dawniej Miryce
19. Willy Bono, SS-man, dawniej Miryce
20. Oskar Ulrich, SS-man, dawniej Skórcz
21. Herbert Draber, SS-man, dawniej Miryce
22. Udo Stentzel [Stenzel], SS-man, dawniej Skórcz
23. Kurt Weik, SS-man, dawniej Skórcz
24. Willy Neumann, SS-man, dawniej Skórcz
7. Czy zwłoki zostały spalone, zniszczone w inny sposób?
Wszystkie zostały pochowane w lesie.
8. Gdzie zostały pochowane zwłoki (dokładne miejsce)?
Leśnictwo Zajączek:
Oddział 125, jeden grób, dwie ofiary
Oddział 126, jeden grób, sześć, siedem ofiar
Oddział 126, jeden grób, dziewięć ofiar
Oddział 126, jeden grób, siedem ofiar
Oddział 126, dwa groby żydowskie
Oddział 127, jeden grób, sześć–osiem ofiar
Oddział 127, jeden grób, 11–14 ofiar
Oddział 212, dwa groby, [brak]
byłe leśnictwo Czarne (niedaleko Mieliczek)
Oddział 2 groby, [brak] ofiar
W tym samym oddziale znajdują się liczne dalsze groby, lecz położenie ich nie jest dotychczas ściśle oznaczone. W grobach tych leżą dziesiątki ofiar z 1945 r.
Wolental, 16 ofiar, więźniów, w jednym grobie niedaleko dawniejszego więzienia, rozstrzelanych w 1939 r.
9. Opis grobów, rozmiary, ile ofiar przypuszczalnie w jednym grobie:
Jak podano w punkcie 8. Groby od 0,5 do 1,7 m głębokie, rozmiary są różne, zależnie od liczby ofiar.
10. Czy przeprowadzono ekshumację zwłok, czy urzędowo (protokół), gdzie pochowano zwłoki?
Niektóre rodziny pomordowanych wykopały na własną rękę zwłoki bez uprzedniego zgłoszenia i pochowały je na cmentarzach w Skórczu, względnie w Paczewie.
11. Czy są podstawy do ewentualnego zarządzenia późniejszej ekshumacji?
Tak, planowane jest przeniesienie wszystkich zwłok na jeden wspólny cmentarz.
[Świadek] po uprzedzeniu o odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznania zeznał jak w powyższym kwestionariuszu oraz dodał:
Dane zawarte w powyższym kwestionariuszu zostały przeze mnie osobiście ustalone na podstawie oświadczeń, zapytywania mieszkańców gminy, własnych obserwacji i oględzin miejsca egzekucji i grobu.
Protokół odczytano i podpisano.