„Ulica po ulicy, człowiek po człowieku…” – oficjalny spot projektu
Świadkowie totalitaryzmu odzyskują głos
„Zapisy Terroru” to jeden z największych zbiorów świadectw ludności cywilnej okupowanej Europy. Publikujemy tu relacje świadków – obywateli polskich, którzy podczas II wojny światowej doświadczyli cierpienia ze strony dwóch totalitaryzmów: niemieckiego i sowieckiego. W świadectwach kryją się osobiste przeżycia tysięcy ofiar zbrodni totalitarnych, ich rodzin i bliskich.
Zeznania, gromadzone przez Główną Komisję Badania Zbrodni Niemieckich w Polsce, były dotychczas rozproszone i zamknięte w archiwach. Relacje Polaków, którzy opuścili Związek Sowiecki wraz z Armią Andersa, zbierane od 1943 r. na Bliskim Wschodzie, trafiły po wojnie do amerykańskiego Instytutu Hoovera. Świadectwa o Polakach pomagających Żydom podczas okupacji były zbierane od 1999 roku przez Komitet dla Upamiętnienia Polaków Ratujących Żydów. Dziś wszystkie one po raz pierwszy docierają do szerokiego grona odbiorców w Polsce i na świecie.
Zapisy Terroru promują wiedzę o podwójnej okupacji w Polsce i utrwalają pamięć o ofiarach totalitaryzmów.
świadectw w języku polskim
świadectw w języku angielskim
Ukraińcy świadczą o rosyjskich zbrodniach
„Zapisy Terroru” jako miejsce publikacji świadectw Ukraińców, którzy doświadczyli cierpienia w wyniku rosyjskiej agresji rozpoczętej w 2022 r. zostały wybrane nieprzypadkowo. Funkcjonująca od kilku lat baza świadectw to jeden z największych zbiorów świadectw ludności cywilnej okupowanej podczas II wojny światowej Europy. Materiały dokumentujące obecną wojnę na Ukrainie wskazują na uniwersalny charakter mechanizmów zbrodni popełnianych przez okupantów, kierujących się nienawiścią, brak poszanowania ludzkiego życia, agresją wobec cywili i poczuciem bezkarności.
W relacjach zebranych przez Centrum Lemkina znajdują się opisy zbrodni popełnionych przez rosyjską armię na Ukraińcach. Świadectwa w formie pisemnych ankiet oraz notacji filmowych w przeciwieństwie do zeznań złożonych przed prokuraturą, nie są utajnione, dlatego za pośrednictwem „Zapisów Terroru” wszyscy mogą dowiedzieć się o rosyjskim terrorze. Jesteśmy świadomi tego, że wiedza to potężne narzędzie. Mamy nadzieję, że uda się zapisać zbrodnie popełnione przez Rosjan w pamięci świata, a sprawców rozliczyć.
Kolekcje
Przeciw chrześcijaństwu – represje wobec Kościoła
Wyniszczyć naród – inteligencja, instytucje, kultura
Mordy w ruinach stolicy – rozstrzelania na terenie dawnego Getta
Niemcy w Radomiu – egzekucje na Firleju
Więzienia NKWD – aresztowanie, wyrok, śmierć
W bydlęcym wagonie – droga na Wschód
Niemcy w Kielcach – zbrodnie na Wzgórzu Zamkowym
Rządy terroru – egzekucje na ulicach Warszawy
Kozielsk – polscy oficerowie w niewoli
Terror na wsi – przypadek Michniowa
Radom 1942 – cena oporu
Ludobójstwo na Woli – wyrok śmierci na dzielnicę
Pawiak – warszawskie miejsce kaźni
Treblinka – kompleks zagłady polskich Żydów
Rzeź Ochoty – cierpienie dzielnicy
Zbrodnie w „dzielnicy policyjnej” – dramat powstańczej Warszawy
Wbrew człowieczeństwu – pacyfikacje warszawskich szpitali
Niemoc i groza – kobiety w okupowanej Polsce
Strach i upokorzenie – kobiety na zesłaniu
Ostatnio dodane
Kurkowska Zofia 1890?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Zawadzki Ireneusz 24.10.1927
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Zakonnik Szymon 1905?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Zając Alojzy 24.11.1900
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Wolny Feliks 1917?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Wolny Feliks 1917?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Wolny Feliks 1917?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Wolny Feliks 1917?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Wilamek Stanisław 18.11.1907
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Wasiak Józef 1893?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Walas Stanisław 1901?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Tomczyńska Ewa 1897?
TematMazowsze – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia-
Lokalizacja-
Zobacz koniecznie
Plewako Kamilla
TematZbrodnia katyńska - pamięć ocalona
Data wydarzenia1939.09-1944
LokalizacjaStarobielsk (Ukraina), Obóz jeniecki NKWD
Kutzner Maria 27.02.1931
TematTajne nauczanie – Warszawa
Data wydarzenia1939-1945
LokalizacjaWarszawa, Pawiak, ul. Dzielna 24/26 Pruszków, Dulag 121 Włocławek Zakrzew (pow. radomski)
Malinowska Jadwiga
TematTajne nauczanie – Małopolska
Data wydarzenia1939-1945
LokalizacjaDobromil Przemyśl, Zakład karny, ul. Rokitniańska 1 Tarnów (woj. małopolskie), Zakład karny, ul. Konarskiego 2 KL Auschwitz-Birkenau Starościce
Gruszka Jan
TematPrzerwane dzieciństwo – Zamojszczyzna
Data wydarzenia1944.06-1944.08
LokalizacjaJarosław (woj. podkarpackie) Drogojówka Chyżowice Drohiczany Rozkoszówka Uchanie KL Majdanek Trzeszczany Pierwsze
Sendler Irena 15.02.1910, Warszawa
TematPolskie Państwo Podziemne z pomocą Żydom
Data wydarzenia1939-1945
LokalizacjaTurkowice (pow. hrubieszowski), Monaster Opieki Matki Bożej Warszawa, Dom ks. Boduena, ul. Nowogrodzka 75 Warszawa, Getto Warszawa, Getto
Liberman Dawid 17.01.1912, Sosnowiec
TematSonderkommando Auschwitz-Birkenau – świadkowie Zagłady
Data wydarzenia1942.06.07-1944
LokalizacjaKL Auschwitz II (Birkenau) Mechelen (Belgia), SS-Sammellager Mechelen KL Auschwitz II (Birkenau), Kanada KL Auschwitz II (Birkenau), Komory gazowe i krematoria nr II, III, IV, V KL Auschwitz II (Birkenau), „Biały Domek” Niemiecki obóz zagłady Auschwitz-Birkenau
Kłodziński Stanisław 04.05.1918, Kraków
TematAuschwitz-Birkenau – niemiecka fabryka śmierci
Data wydarzenia1940-1944
LokalizacjaBydgoszcz KL Auschwitz II (Birkenau) KL Auschwitz I, Blok 11 i Ściana Śmierci KL Auschwitz I, Komora gazowa i krematorium nr I KL Auschwitz I, Blok 10 KL Auschwitz I KL Auschwitz II (Birkenau), Komory gazowe i krematoria nr II, III, IV, V KL Auschwitz II (Birkenau), „Biały Domek” Sosnowiec (woj. śląskie) Dęblin
Pietrzykowski Tadeusz 08.04.1917, Warszawa
TematPierwsi w Auschwitz – transport z Tarnowa
Data wydarzenia1940.06.14-1945.01.27
LokalizacjaKL Auschwitz I Babice (pow. oświęcimski), Obóz pracy rolnej (filia KL Auschwitz-Birkenau) KL Auschwitz I, Komora gazowa i krematorium nr I Niemiecki obóz zagłady Auschwitz-Birkenau Międzybrodzie Bialskie, Obóz pracy przymusowej (filia KL Auschwitz-Birkenau) Tarnów (woj. małopolskie) KL Dachau (Niemcy) KL Dachau (Niemcy) Rajsko (pow. oświęcimski) KL Sachsenhausen (Oranienburg, Niemcy)
Kozubski Zygmunt 01.01.1887, Siepraw
TematKościół prześladowany
Data wydarzenia1939.10.03-1945.01
LokalizacjaWarszawa, Getto Warszawa, Getto Grójec (pow. grójecki)
Jaworska Kazimiera 1900
TematArchipelag Gułag – Azja Centralna
Data wydarzenia1940.03.20-1942.02.29
LokalizacjaKarłag (Kazachstan) Karabasz (Rosja, obwód czelabński) Grodno (Białoruś), ul. Mickiewicza 6 Pocieszka (Staszów, woj. świętokrzyskie) Mińsk (Białoruś), Więzienie „Wołodarka”, ul. Waładarskaha 2 Akoj (Prostornoje, Kazachstan) Turkiestan (Kazachstan)
Grabosz Ludwika 1879?
TematTragedia radomskiej Fabryki Broni
Data wydarzenia1942.09-1942.12
LokalizacjaRożki, Stacja kolejowa Radom, ul. Ogrodowa 12 (ul. Wyszyńskiego 12) Radom, ul. Rwańska
Iwańczuk Stanisława 15.08.1922, Zamłyń (dziś: Ukraina)
TematNa zesłaniu – Obwód archangielski
Data wydarzenia1940.02.10-1942.11
LokalizacjaRymacze (Ukraina) Archangielsk (Rosja, obwód archangielski), Stacja kolejowa Rejon kadamżajski (Kirgistan, obwód batkeński) Ust-Niamo (Rosja, obwód archangielski)
Najczęściej oglądane
Gwiazdomorski Jan 04.02.1899, Kraków
TematPolityka rasy panów – instytucje, gospodarka, kultura
Data wydarzenia1939.11.01-1945
LokalizacjaKL Auschwitz-Birkenau KL Mauthausen-Gusen (Austria) Kraków Wrocław, Więzienie karne, ul. Kleczkowska 35 KL Sachsenhausen (Oranienburg, Niemcy) KL Sachsenhausen (Oranienburg, Niemcy) KL Buchenwald (Niemcy) KL Buchenwald (Niemcy)
Zając Teodozja
TematTajne nauczanie w okupowanej Polsce
Data wydarzenia1939.09-1944
Lokalizacja-
Cichoński Stefan Teofil 20.12.1891, Radom
TematPruszków – miasto wypędzonych
Data wydarzenia1944.08.01-1944
LokalizacjaPruszków, Dulag 121 Warszawa, ul. Dantyszka 1
Gordon Jakub 30.06.1910, Wilno (dziś: Litwa)
TematAuschwitz-Birkenau – obóz Zagłady
Data wydarzenia1942.07.12-1945.01.27
LokalizacjaJeziory (Białoruś) KL Treblinka Niemiecki obóz zagłady Treblinka KL Treblinka Grodno (Białoruś), Więzienie nr 1, ul. Listowskiego/Złotarska (ul. Kirawa 1) Grodno (Białoruś), Siedziba Gestapo, ul. Horodniczańska Grodno (Białoruś), Getto Kiełbasin (Białoruś), Obóz przejściowy KL Sachsenhausen (Oranienburg, Niemcy) KL Auschwitz I KL Auschwitz I, Blok 10 KL Auschwitz I, Blok 11 i Ściana Śmierci KL Auschwitz II (Birkenau) KL Auschwitz II (Birkenau), Komory gazowe i krematoria nr II, III, IV, V Niemiecki obóz zagłady Auschwitz-Birkenau Łosośna Wielka Skarżysko-Kamienna
Remisz Jan 26.08.1879
TematKielecczyzna – pacyfikacja polskiej prowincji
Data wydarzenia1940.06.11-1945.01
LokalizacjaLas Rakowski (Las Wolborski) Piotrków Trybunalski Piotrków Trybunalski, Getto
Rychlik Czesław 01.06.1909, Wąwoźnica
TematAuschwitz-Birkenau – niemiecka fabryka śmierci
Data wydarzenia1941.01.05-1945.05.03
LokalizacjaKL Auschwitz I KL Auschwitz II (Birkenau) KL Auschwitz-Birkenau, Rampa nr I KL Auschwitz I, Blok 11 i Ściana Śmierci KL Auschwitz I, Plac apelowy KL Auschwitz I, Komora gazowa i krematorium nr I Niemiecki obóz zagłady Auschwitz-Birkenau KL Sachsenhausen (Oranienburg, Niemcy) KL Sachsenhausen (Oranienburg, Niemcy) KL Mauthausen-Gusen (Austria) Warszawa, Pawiak, ul. Dzielna 24/26 Warszawa, Areszt śledczy Gestapo, al. Szucha 25
Mańkowski Augustyn 20.05.1890, Warszawa
TematW stronę wolności – ucieczki z Auschwitz-Birkenau
Data wydarzenia1940.06.14-1945.01.18
LokalizacjaKL Auschwitz I Nowy Wiśnicz Tarnów (woj. małopolskie), Zakład karny, ul. Konarskiego 2 KL Ravensbrück (Niemcy) KL Auschwitz I, Blok 10 KL Auschwitz I, Blok 11 i Ściana Śmierci KL Auschwitz I, Komora gazowa i krematorium nr I KL Auschwitz I, Plac apelowy KL Auschwitz II (Birkenau) KL Auschwitz II (Birkenau), Komory gazowe i krematoria nr II, III, IV, V KL Auschwitz II (Birkenau), Rampa nr III KL Auschwitz II (Birkenau), „Biały Domek” KL Auschwitz II (Birkenau), Zigeunerfamilienlager KL Auschwitz-Birkenau, Bauhof KL Auschwitz III (Monowitz) Łódź Kraków, Kościół Matki Boskiej Śnieżnej, ul. Mikołajska 21 KL Sachsenhausen (Oranienburg, Niemcy) KL Theresienstadt (Czechy) Jaworzno, Obóz pracy przymusowej (filia KL Auschwitz-Birkenau) KL Gross-Rosen Jawiszowice, Obóz pracy przymusowej (filia KL Auschwitz-Birkenau) Świętochłowice, Obóz pracy przymusowej (filia KL Auschwitz-Birkenau) Łagisza, Obóz pracy przymusowej (filia KL Auschwitz-Birkenau) Sosnowiec (woj. śląskie), Obóz pracy przymusowej (filia KL Auschwitz-Birkenau) KL Blechhammer Kędzierzyn-Koźle, Obóz pracy przymusowej
Kobylińska Maria
TematPrzerwane dzieciństwo – Lubelszczyzna
Data wydarzenia1943.08.05-1943.08.05
LokalizacjaStępków
Saltarski Stefan 1913, Czarkowy
TematKielce – terror na co dzień
Data wydarzenia1939-1945
LokalizacjaKielce, Dom kultury robotniczej, ul. 3 Maja (ul. Ściegiennego 2)
Wiśniewska Alina
TematPrzerwane dzieciństwo – Lubelszczyzna
Data wydarzenia1943.09.03-1945.05
LokalizacjaStępków
Staszewski Jan 1885?, Mniowice
TematKielce – terror na co dzień
Data wydarzenia1939-1945
LokalizacjaKielce, Dom kultury robotniczej, ul. 3 Maja (ul. Ściegiennego 2)
Krawczyk Stanisław 30.10.1909, Franopol (woj. łódzkie)
Temat
STRONA GŁÓWNA